"ağın,agın,ağın fıkraları,ağın türküleri,ağın haber,Elazığ,elazığ resimleri,elazığ haber,elazığ müziği,harput,çaydaçıra,elazığ ilçeleri,folklor"/> Ağın Kültürü
8 Eylül 2010, Çarşamba

Ağın Mutfağı

Serkan Güzel tarafından yazıldı. Mayıs - 2 - 2010

AĞIN MUTFAĞI

EKMEKLER:

Sac Ekmeği (Ekşili Ekmek): Leğende, una su ve maya ilave edilerek yoğrulur, hamur ekşimeye bırakılır, hamur kabarınca ekmek pişmeye hazır demektir. Ocakta sac üzerinde ekmek pişirilir. Yöremizde en yaygın pişirilen bir ekmek türüdür. Sıcak sıcak üzerine tereyağı sürülerek yenilebilir.

Yufka, Katmer ve Kömbe: Tüm Anadoluda olduğu gibi Ağın’da yaygın olarak pişirilen bir ekmek türüdür. Yufka iki kadın tarafından pişirilir. Biri hamuru ince olarak açar diğeri ise ocakta saç üzerinde yufkayı pişirir. Katmer ise yufkanın üzerine yağ sürülüp katlanır tekrar bunun üzerine yağ sürülerek sacda pişirilir. Kömbe de aynıdır yalnız buna yağla birlite tavada kızartılan ince doğranmış soğan ve kıyma konulur.

Taplama Ekmek: Mayasız pişirilir, ekşili ekmekten ince yufkadan kalındır.

Değirmen pağacı: Eskiden suyla çalışan değirmenlerde pişirilirdi. Mayasız hamurla pişirilir. Tuz katılmaz, değirmenin bir köşesinde yapılmış olan ocakta pişirilir. Yöremize ait bir ekmek türüdür.

ÇORBALAR

Ayranlı çorba, Erişte Çorbası, Gurutlu Çorba, Sütlü Çorba, Tarhana Çorbası, Umaç Çorbası, Borani Çorbası ve Ayranlı Köfte.

Gurutlu Çorba: Eskiden yapılan Ağın’da unutulmaya yüz tutmuş bir çorba türüdür. Gurut, çökeliğin kurutulmuşu demektir. Çökelik pasta biçiminde şekillendirilerek damlara serilir ve güneşte kurutulur, Kurutulan Gurut (Çökelik) belli miktarlarda leğene konur, su ilave edilerek elin tavanı ile ezilir, bu işlem bayağı zordur. Gurutun ezilip ayran kıvamına gelmesi uzun zaman alır. Gurut nohut gibi oluncaya kadar ezilir. Yöremizde buna meşük denir. Diğer taraftan tencere de döğme ve nohut pilav oluncuya kadar pişirilir, soğuduktan sonra ayrı bir leğen de üzerine Gurut ayranı dökülür, karıştırılıp soğumaya bırakılır.

DİĞER YEMEK TÜRLERİ: Kavurma, Kızartma, Galagoş, Köfte, Gıldırikli Köfte, sırın, Mercimek Köftesi, Biber-Kabak-Patlıcan-Yaprak Dolması, Taze Fasülye, Kuru Fasülye, Patates Yahnisi, Karnı Yarık, Perper aşı, Patates Kavurması, Mıkla, Patlıcanlı Pilav, Baturmu, Dometesli Pilav, Yapraklı Pilav, Yemlikli Pilav, Yağda Yumurta, Ekmek Kızartması, Tirit, Un Helvası, Çingene Helvası, Sütlaç, Pelize, Pelverde (Dut pekmezi ve Mişmiş ten yapılır.) Üzüm pekmezi,Dut pekmezi, Kabakk Reçeli, Vişne-Ayva-Elma ve Kayası reçeli vb….

İçli Köfte :

Malzemeleri : İnce bulgur, un, tuz, soğan, yağ, ceviz içi, küncü (susam), kavurma (kıyma), su.

Yapılışı : İnce bulgur derin bir tepsiye koyulur. Üzerine kaynar su gezdirilir. Ağzı kapatılır. Şişip yumuşaması beklenir. Bolca soğan doğranır, yağda pembeleşinceye kadar karıştırılır. Kavurma ya da kıyma (istenirse) soğanın içine katılıp pişirilir. İsteğe göre ceviz içi ve küncüde koyulup biraz pişirilir. Soğumaya bırakılır.

Bulgur yeterince yumuşamamışsa genişçe bir tepsi içinde un katarak yoğrulur. Unun görevi bulgurun dağılmasını önlemektir. Hamur özleşmişse istenilen büyüklükte topak halinde bir parça kopartılır. İki elin içinde yuvarlanır. Hazırlanmış olan soğanlı (içi) koymak için baş parmak ve ya işaret parmağı ile hamur oyulur. Oyulan yere iç koyularak yine el ve parmak marifetiyle açılan yer kapatılır. Elde son rütuşlar (düzeltmeler-yuvarlamalar) yapılır, tepsiye dizilir. Bu doldurma işlemi bitince derin ve büyükçe bir tencerede su kaynatılır. Bu suya tuz atılmalıdır. Su kaynarken köfteler tek sıra olarak tencereye yavaşça koyulur. Tencere ağzı açık olarak kaynamaya devam eder. Pişen (haşlanan) köfteler yükselmeye başlayınca, köfteler kevgirle tek tek çıkarılır. Aynı suya diğer pişmemiş köfteler koyulur. Köfteler çok soğumadan servis yapılır. Yanında ayran ya da mişmiş (zerdali) hoşafı iyi gider.

Çeşitli yörelerde hamuruna kıyma katılarak yoğrulduğu, soğanın yerini çok miktarda kıymanın aldığı ve haşlama yerine doğrudan yağda kızartılarak yapıldığını bilmemizde yarar var. Hepsi içli köfte, oruk ve değişik isimlerle bilnmektedir.

AYRANLI ÇORBA :

Malzemeleri : Ayran (ve ya yoğurt), dövme, nohut, tuz, yarpuz (nane).

Yapılışı : Nohut ve dövme bir tencerede haşlanır. Ağzı kapatılır dinlenmeye bırakılır. Yeteri kadar tavını aldığı zaman genişçe bir bakraç ve ya tencere içinde ayran katarak durmadan karıştırılır. Bu dolabın olmadığı dönemlerde arklarda ve ya çeşmenin uygun olduğu yerine çorba kabı yerleştirilir. Bu karıştırma işi orada soğutmayı sağlamak için yapılırdı. Çorbanın içine yarpuz (yabani nane) koyularak lezzetine ayrıca güzel bir koku kazandırılması sağlanır.

DÖVME PİLAVI : Haşlanmış dövmeye, soğan yağda kızartılarak (soğaraç) katılır. Soğumaya yakın servis yapılır. Nohutlusu makbuldür.

Dövme “ Ağ buğday” (un yapılan beyaz buğday):

Dinklerde (dibek) döğülerek üzerindeki kepekler ayrılır. Dövülen buğday serilerek kurutulur. Rüzgarda savrulur, kepekten tam olarak ayrılan buğdaylar <<Dövme>> olarak kullanılır.

Popularity: -0% [?]

Dut Ağacından Masa Yapmak

  Ağın’da kimse farkın da olmasa da bir halkbilimci yaşıyor. Soruyorlar sen ne okudun diye? -Türk Halkbilimi diyorum… EEE. Ne olacan şimdi [...]

Ağın Sandığa Ne Atar?

 AĞIN SANDIĞA NE ATACAK Bu yazıyı sandıktan ne çıkar diye merak edip okuyacaksanız boşuna okumayın çünkü bu amaçla yazılmadı. Bu [...]

Topaç Çevirmeyeli Kaç Yıl Oldu?

   Topaç Çevirmeyeli Kaç Yıl Oldu? Yıllardır çocukların elinde ne bir misket ne de bir topaç görüyorum. Bizim zamanımızın en [...]

Tolla Su İçerdik Bir Zamanlar

  Nerde bir tol görsem aklıma çocukluğum gelir. Her evde duvara asılı bir tol mutlaka vardır. Her çeşmenin başında bir [...]

HE Mİ YOĞ MU GÜNCEL ANAYASA TARTIŞMASI

Zamanın birinde Ağın’dan biri Erkan Yolaçın Evet, Hayır yarışmasına katılmış. Tabi Erkan Yolaç’ın tüm çabalarına rağmen bizim Ağın’lı ne evet ne hayır demiş

Güncel Meseleler

GÜNCEL MESELELER ÜZERİNE KISA YAZILAR KPSS (KAMUYA CEMAATTEN ADAM ALMA SINAVI)     Ülkemizde büyük bir işsizlik sorunu var. Milyonlarca [...]

Ağın’lı Tahtasız Hoca

  Ağın İlçe Halk Kütüphanemize Manas Yayıncılık tarafından birçok kitap hediye edildi. Kendilerine ilgileri için teşekkür ediyorum. Uzun süredir okumak [...]